عضویت تلگرام عضویت اینستاگرام

هوشمندترین شهرهای جهان کدام‌ها هستند؟

نویسنده :
دکتر سعید خزایی

هم‌اکنون بیش از ۵۴ درصد از جمعیت جهان شهرنشین هستند و محققان می‌گویند که این میزان تا سال ۲۰۵۰ به ۶۶ درصد خواهد رسید. اما با این افزایش جمعیت شهری، فشار زیادی روی زیرساخت‌های موجود وارد خواهد شد. بسیاری از شهرها برای مقابله با این افزایش بار شدید، به سمت بهره‌‌گیری از فناوری‌های پیشرفته سوق پیدا کرده‌اند تا شهرهای هوشمندی را ایجاد کنند.

نسترن صائبی، گروه علم و فناوری- براساس تعاریفی که از شهر هوشمند آورده‌اند، به شهری هوشمند گفته می‌شود که دارای شش معیار اصلی زندگی هوشمند جدید از جمله مراقبت‌های پزشکی هوشمند، انرژی هوشمند، شهروندان هوشمند، مدیریت اداری هوشمند، حمل و نقل هوشمند و فضای هوشمند باشد.
💢در جهان چهار شهر عنوان «هوشمندترین شهر» را به خود اختصاص داده‌اند به این معنا که بسیاری از امور اجتماعی و اقتصادی در آنها بر بستر فناوری و اینترنت انجام می‌شوند. این چهار شهر که سال‌هاست روی زیرساخت‌های مهم شهری خود کار می‌کنند عبارتند از سنگاپور، بارسلون، اوسلو و نیویورک. با این وجود این چهار شهر طرح‌های بسیار عظیمی در چشم‌انداز برنامه‌های خود دارند که می‌توان گفت آنها را تا دو قرن دیگر به غول‌های هوشمند جهان تبدیل خواهند کرد. این شهرها با ارتقاء مرتب زیرساخت‌های خود قصد دارند، این هوشمندی را همچنان ادامه و افزایش دهند. در این قسمت از گزارش به معرفی دو تا از این غول‌های شهری هوشمند می‌پردازیم:

سنگاپور، سنگاپور
سنگاپور مرکز اقتصادی آسیای جنوب شرقی است که در میان شهرهای هوشمند جهان پیشگام است. از زمانی که «طرح ملی هوشمندسازی» سنگاپور در سال ۲۰۱۴ مطرح شد، این شهر طلایه‌دار به‌کارگیری آخرین فناوری‌ها و سیاست‌گذاری‌های برنامه‌ریزی شهری شد. این طرح عمدتا بر پایه شبکه عظیمی از حسگرها و دوربین‌های نصب‌شده در سرتاسر شهر است.

این ابزارها به دولت امکان تحلیل تمامی امور مربوط به شهر را از تراکم ترافیک تا تراکم جمعیت می‌دهد. این شبکه هنوز تا پیاده‌سازی کامل راه درازی دارد اما مقامات آن هم‌اکنون از این حسگرها برای نظارت بر مصرف سیگار در مناطق ممنوعه و همچنین ریختن زباله در خیابان‌ها استفاده می‌کنند. این داده‌ها به صورت قطاری با یک پلات‌فرم نقشه‌برداری دیجیتال که به «سنگاپور مجازی» مشهور است، کار می‌کنند.

این پلات‌فرم در واقع یک شبیه‌ساز است که به دولت سنگاپور امکان می‌دهد که نحوه عملکرد زیرساخت را به صورت بلادرنگ زیر نظر داشته باشد. این پلات‌فرم همچنین به مقامات این شهر امکان می‌دهد که اتوبوس‌ها از مسیرهای پرترافیک به مسیرهای کم‌ترافیک تغییر مسیر دهند و حجم ترافیک را کم کنند.

«سنگاپور مجازی» حتی پیش‌بینی می‌کند که ساختمان‌های جدید چه تاثیری روی الگوهای باد یا سیگنال‌های ارتباطاتی خواهند داشت. دولت سنگاپور انتظار دارد که با کمک این پلات‌فرم در آینده شهروندانش را در هنگام وقوع بلایای طبیعی یا شیوع بیماری‌های مسری و حوادث تروریستی، به مناطق و شرایط امن هدایت کند.

مقامات همچنین قصد دارند با به‌کارگیری حسگرهای تعبیه‌شده در خانه‌ها، ابزارها و وسایل الکترونیک درون خانه را ردیابی و کنترل کند. این حسگرها هر چیزی را در خانه از سیفون توالت‌ گرفته تا دستگاه تهویه هوا را نظارت می‌کنند و با این کار به بهینه‌سازی میزان مصرف انرژی کمک می‌کنند. به طور مثال، حسگری که در توالت نصب شده است، با سنجش میزان دفعاتی که فرد از توالت استفاده می‌کند، می‌تواند سطح فعالیت‌های او را به عنوان شاخص مهم سلامت عمومی فرد برآورد کردند.

سنگاپور

حسگرهای دیگری نیز وجود دارند که آنها به صورت آنلاین و بدون درنگ، میزان مصرف آب و برق را مانیتور می‌کنند. این حسگر علاوه بر تخمین میزان مصرف کل انرژی ساختمان، نشت آب و همچنین وجود وسایل الکترونیک پرمصرف را شناسایی و هشدار می‌دهد. شاید این حسگرها برای برخی، کمی تهاجمی و غیرمفید به نظر بیاید اما شهروندان سنگاپور خیلی وقت است که با این مسائل آشنا شده‌اند و آنها را به عنوان ابزارهای معمولی و نرمال پذیرفته‌اند.

در واقع، دولت سنگاپور در گذشته نیز با رصد گوشی‌های هوشمند شهروندانش، مواردی چون دست‌‌اندازهای نامناسب، خرابی مسیرها و همینطور مشکلات احتمالی در ساخت و سازها را شناسایی کرده است. گفتنی است که «نیوتونومی» (NuTonomy)، استارتاپ شناخته‌شده‌ای در سنگاپور است که در حال آماده‌سازی ۱۰۰ دستگاه خودروی بدون راننده برای این شهر است و تا چند ماه دیگر آنها را روانه خیابان‌های سنگاپور خواهد کرد. در این طرح همچنین یک ناوگان حمل و نقل گسترده از تاکسی‌های بدون راننده به چشم میخورد.
بارسلون، اسپانیا

شهر بارسلون، پایتخت کاتالان اسپانیا با بازسازی زیرساخت‌های خود، قصد دارد رقابت تنگاتنگی را با سنگاپور بر سر هوشمندترین شهر کره زمین شروع کند. شبکه‌ای با ۵۰۰ کیلومتر کابل فیبر نوری قرار است از این زیرساخت پشتیبانی کند. مقامات از این شبکه برای ارائه اینترنت وای‌فای در سرتاسر شهر بهره خواهند برد. هم‌اکنون حدود ۷۰۰ نقطه داغ یا هات‌اسپات در بارسلون وجود دارد که حداکثر فاصله بین آنها حدود ۱۰۰ متر است.

بارسلون به تازگی تیر چراغ‌‌برق‌های خیابانی بی‌سیم مبتنی بر LED را در خیابان‌هایش نصب کرده است که به مقدار بسیاری در مصرف برق صرفه‌جویی می‌کند. هر کدام از این تیرچراغ‌برق‌ها یک هات‌اسپات وای‌فای ایجاد می‌کنند. آنها همچنین مجهز به تایمر و آشکارساز حرکتی هستند تا فقط در صورت عبور فرد یا خودرو روشن شوند و به این ترتیب در میزان مصرف برق صرفه‌جویی کنند.

انتظار می‌رود که این روشنایی‌های شهری هزینه مصرف برق شهری را تا یک سوم کاهش دهند. مقامات اسپانیا در تلاشند که ضمن کاهش ۲۱ درصدی ترافیک طی دو سال آینده، حرکت خودروها در خیابان‌ها و جاده‌ها را روان‌تر کنند. این هدف بزرگ، یکی از طرح‌های ملی و اصلی این کشور، تحت عنوان «طرح ترافیک روان شهری» است. این مدل روی ایده «superblocks» متمرکز است.

هدف از این طرح، انتقال ترافیک وسایل نقلیه موتوری به مناطق حومه شهری است در نتیجه فضای عمومی و بیشتری از مناطق مرکزی شهر به روی مردم خصوصا عابران پیاده باز می‌شود. مقامات این شهر همچنین قصد دارند یک مسیر ۲۰۰ کیلومتری مخصوص دوچرخه‌سواران و ایستگا‌ه‌های اتوبوس بیشتر در شهر تعبیه کند تا استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی، پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری را ارتقاء بخشد.

بارسلونا

یک سیستم پارک هوشمند انقلابی نیز قرار است در این شهر راه‌اندازی شود که در آن حسگرهایی استفاده می‌شود که درون آسفالت تعبیه شده‌اند و رانندگان وسایل نقلیه موتوری را از طریق یک اپلیکیشن، از جاهای پارک موجود باخبر می‌کند. این سیستم به فرآیند کاهش ازدحام در ساعات اوج ترافیک کمک خواهد کرد.

هدفی که مقامات از هوشمندسازی این شهر دارند، پاسخ مستقیم بارسلون به خشکسالی بی‌سابقه در سال ۲۰۰۸ میلادی است. اسپانیا، در آن سال مجبور شد آب آشامیدنی خود را از طریق واردات تامین کند. دولت این کشور، برای جلوگیری از تکرار دوباره این اتفاق، با هدف تنظیم میزان آبیاری بر طبق پیش‌بینی‌های هواشناسی از میزان بارش و دمای هوا، اقدام به طراحی شبکه‌ای از حسگرهای زمینی کرده است.

این حسگرها، با کمک اطلاعات هواشناسی دریافتی، سیستم‌های آبیاری و آبنماها را به منظور افزایش بازدهی و کاهش هدر رفت آب تنظیم می‌کنند. این سیستم، علاوه بر اینکه این امکان را به مقامات بارسلون داده است تا منابع آبی این شهر را ۲۵ درصد افزایش دهند، در همین حال باعث صرفه‌جویی سالانه ۵۵۵ هزار دلار نیز شده است.

دولت اسپانیا نرم‌افزار این پلات‌فرم را به صورت منبع باز منتشر کرده است تا برنامه‌ریزان شهری از سرتاسر جهان بتوانند از آن برای تحلیل داده‌های حاصل از شبکه هوشمند استفاده کنند و حتی در شهرهای خود پیاده و اجرا کنند.

اسلو، نروژ

​​

اسلو در سال‌های اخیر یکی از پیشگامان در کاربری فناوری‌های هوشمند شهری بوده است. مصرف انرژی پایدار یکی از مقوله‌های مهم در استراتژی‌‌های برنامه‌ریزی‌ شهری پیشرفته است. در حالی که بسیاری از شهرها به راحتی از منابع انرژی تجدیدناپذیر ارزان‌قیمت استفاده می‌کنند، اسلو اصرار بسیاری روی مصرف انرژی‌های پاک دارد.

این شهر هر چیزی را از زباله‌های خانگی گرفته تا زباله‌های صنعتی را به جای اینکه درگودال‌های عمیق دفن کند، به انرژی تبدیل می‌کند. این شهر به حدی در تبدیل زباله به انرژی علاقه نشان داده است که هم‌اکنون با کمبود زباله مواجه شده است. از همین روز نیز مسئولان شهری اقدام به واردات زباله از سایر کشورها کرده‌اند تا از آنها برای تامین انرژی و روشن نگه داشتن نیروگاه‌های برقی خود استفاده کنند.

شبکه حمل‌ و نقل این شهر نیز در سال‌های اخیر با تحول عظیمی روبه‌رو بوده است. شبکه‌های شهری اسلو مجهز به حسگرهای پارکینگ تعبیه‌شده در آسفالت هستند و مقامات شهری به راحتی می‌توانند الگوهای ترافیکی را مانتیور و با تحلیل آنها ترافیک شهری را پیش‌بینی کنند و از تراکم خودروها جلوگیری کنند.

این شهر همچنین مهد بزرگ‌ترین شبکه شارژ باتری دوچرخه‌های برقی در جهان به شمار می‌رود. مقامات شهر اسلو علاوه بر طرح‌های تشویقی برای استفاده از خودروهای برقی، در حال اجرا کردن سیاست‌هایی برای محدود کردن ترافیک خودروها در آینده است.

مقامات اسلو قصد دارند تا سال ۲۰۱۹ ورود خودروها را به مرکز این شهر ممنوع کنند تا شهروندان به جای خودرو از دوچرخه برای تردد استفاده کنند و برای این امر نیز یک مسیر دوچرخه‌سواری ۶۰ کیلومتری داخل شهری تا آن زمان احداث خواهد شد.

اسلو برای کاهش بیشتر انتشار آلاینده‌ها و هدررفت انرژی، شبکه روشنایی‌ نیرومند و بسیار پیشرفته‌ای را در خیابان‌های این شهر توسعه داده است. این سیستم روشنایی برخلاف روشنایی‌های خیابانی معمولی نسبت به شرایط نوری محیط واکنش نشان می‌دهند و با پیش‌بینی وضع هوا و بر اساس آن، میزان نور لامپ‌ها را کم یا زیاد می‌کنند.

این سیستم شامل ۶۵۰ ایستگاه پردازش است که به بیش از ۶۵ هزار چراغ‌برق وصل می‌شود. این سیستم از طریق اینترنت قابل کنترل هستند و به مقامات شهری این امکان را می‌دهند که از طریق کامپیوتر یا حتی گوشی هوشمندشان، میزان روشنایی این لامپ‌ها را کم و زیاد کنند. این طرح به تنهایی میزان مصرف انرژی در اسلو را تا ۶۲ درصد کاهش داده است.

برنامه‌ریزان شهری اسلو حتی برای کاهش هزینه‌های بهداشت و سلامت شهروندان نیز طرح‌هایی دارند. بیش از ۱۰۰۰ سالمند در خانه‌های خود از سیستم‌های هوشمند بهره می‌برند که می‌توانند ترموستات‌ها، حسگرهای نظارت بر حرکت و استفاده از لوازم برقی خانگی را تنظیم کنند و حتی زمان مصرف داروی این افراد را به آنها یادآوری کنند. مقامات این شهر معتقدند که این ابزارهای هوشمند تا حد زیادی هزینه‌های عمومی مراقبت از سالمندان را کاهش می‌دهند و همچنین باعث استقلال‌ آنها هم می‌شوند.

نیویورک، آمریکا

​​

مقامات نیویورک علاوه بر پیاده‌سازی روند مجهز کردن این شهر به فناوری‌ها، به دنبال سرمایه‌گذاری روی یکپارچه‌سازی فناوری‌های هوشمند هستند. آنها به تازگی در اقدامی بی‌سابقه اعلام کردند که می‌خواهند تمام شهر را زیر پوشش اینترنت پهن‌باند پرسرعت را تا سال ۲۰۲۵ ببرند. با این کار، نیویورک به بزرگ‌ترین و سریع‌ترین شبکه وای‌فای شهری در کره زمین تبدیل خواهد شد.

این ابتکار دسترسی شهروندان را به اینترنتی با سرعت بالای گیگابایت میسر خواهد کرد. اگر پیاده‌سازی این شبکه به عنوان سریع‌ترین شبکه وای‌فای روی کره زمین به اندازه کافی برای هوشمندسازی یک شهر شاخص نباشد، باید گفت که محله هوشمند «هادسون یاردز» (Hudson Yards) با همکاری «مرکز علوم و پیشرفت‌های شهری نیویورک»، اقدام به تشکیل نخستین «جامعه واجد شرایط کیفی» در آمریکا کرده است.

هدف از این کار، ایجاد یک منطقه مسکونی-تجاری با وسعت ۱۵۸ هکتار است که در آن یک مرکز آموزشی، فضای عمومی ۵/۶ هکتاری و همینطور یک نیروگاه برق و سیستم مرکزی مدیریت زباله قرار دارند. باید به این مقوله به عنوان یک آزمایشگاه برای فناورانه یک جهان کوچک نگریست. مقامات شهری در این منطقه می‌توانند داده‌های مربوط به کیفیت هوا، ترافیک خودروها، تولید انرژی و مصرف انرژی را جمع‌آوری و تحلیل کنند. این شبکه و سیستم‌ها هم‌اکنون در حال توسعه هستند و قرار است که تا حدود سال ۲۰۲۵ تکمیل شوند.

یکی دیگر از مولفه‌های مهم طرح عظیم هوشمندسازی شهر پروژه «Midtown in Motion» است. مقامات نیویورک امیدوارند که با کمک شبکه‌ای از حسگرها و دوربین‌ها بتوانند ترافیک همیشه قفل خیابان‌های خود را کاهش دهند.

مرحله اول این طرح از ماه ژوئیه سال ۲۰۱۱ شروع شده است که شامل نصب ۱۰۰ حسگر مایکروویو، ۳۲ دوربین ترافیکی و همچنین نصب دوربین‌های کنترل سرعت E-ZPass در ۲۳ تقاطع می‌شود. آزمایش این حسگرها و دوربین‌ها بهبود ۱۰ درصدی شرایط تردد خودروها را نشان می‌دهد.

انتظار می‌رود که ارتقاء این زیرساخت‌ها باعث افزایش ایمنی عموم مردم شود. پبیس محلی و مقامات برنامه‌ریز شهری برای مقابله با جرایم در این شهر نیز طرح خاصی دارند و یک سیستم مانیتور صوتی آکوستیک تیراندازی توسعه داده‌اند که به محض شلیک گلوله، در کسری از ثانیه محل شلیک را شناسایی می‌کند. یک اپراتور نیز می‌تواند با بررسی دوباره آثار صوتی به جا مانده از شلیک، وقایع احتمالی دیگر را تخمین می‌زند.

بعد از شناسایی محل شلیک گلوله یا انفجار، نزدیک‌ترین پلیس از طریق گوشی هوشمند یا تبلت هشدار لازم را دریافت می‌کند. مقامات معتقدند که این اقدام زمان واکنش پلیس به این وقایع را کاهش و در ضمن احتمال گرفتن مجرمان را افزایش دهد.