عضویت تلگرام عضویت اینستاگرام

سریالی که باید ببینید (سریال فرینج)

جهان موازی آبرامزی و جهان متوالی اشراقی

◾️مقوله ­ی جهان موازی و پرداختن به آن سابقه دیرینه ­ای در تاریخ بشر دارد ویکی از مهمترین مسائل در فلسفه ذهن مسئله جهان موازی و روشن کردن ابعاد و زوایای آن است اما در سال ۱۹۵۷ هیو اورت دانشمند و فیزیکدان آمریکایی این موضوع را در علم فیزیک به شکل متفاوتی مطرح کرد و دغدغه خاصی را در این مورد بر پیکره قرن بیستم وارد آورد.

◾️اما نظر اورت بیشتر در رابطه با “تئوری احتمالات” بود و بیان می­داشت که هر اتفاقی در این دنیا نمی افتد ولی احتمال وقوع آن وجود دارد در یک جهان موازی خواهد افتاد پس چون ما بینهایت احتمال ممکن داریم در نتیجه بینهایت جهان موازی هم داریم در فیزیک از این روش برای توجیح بعضی خواص کوانتمی استفاده می­ شود.

◾️اما پر واضح است که منظور اصلی اودر جهان موازی فرضی بوده نه درجهانی که واقعابه موازات جهان کنونی وجود دارد.این مساله نه تنها در فلسفه و سپس علم ظهور پیدا کرد بلکه در هنر و به ویژه سینما نیزتاثیرات خاص خود را گذاشته است به خصوص در چند سال اخیر با ارائه آثاری مانندآواتار جیمز کامرون و تلقین(Inception) کریستفر نولان و همچنین اثر معروف جی.جی آبرامز یعنی فرینج (Fringe) ، این مسئله زوایای جدیدتری نیز یافته است.

▫️▫️فرینج به معنی علوم حاشیه ای و علومی است که بین علوم پوزیتیویستی و شناخته شده و علوم ماورایی قرار دارند که به وسیله آن می ­توان از جهان موجود یا جهان نخست به جهان یاجهان های موازی رفت و آمد کرد و می توان از آن به عنوان علوم غریبه نیز یاد کرد.

🔘جهات موازی آبرامزی و جهان متوالی اشراقی

◾️سریال فرینج نسبتا خوش ساخت است و بازیگران خوبی در آن به ایفای نقش کرده اند.این سریال که در سایت IMDB نمره خوب ۸٫۵ را داراست تا کنون ۱۲بار موفق به کسب جوایز مختلف شده و ۵۰ بار نیز نامزد دریافت جایزه بوده است.

◾️خالق این سریال یعنی جی.جی آبرامزاز سریال سازان و کارگردانان سرشناس آمریکاست که سریال­های مهمی مانند نام مستعار(Alias) و گمشده (Lost) و همچنین فیلم های سینمایی پیشتازان فضا ، ماموریت غیر ممکن ، سوپر۸ و… را در کارنامه خود دارد.امابا نگاهی به کارهای او می توان دریافت که در بعضی کارهای اوعناصر ثابتی وجوددارد که شکل دهنده پیکره اصلی داستان هستند مثلا سریال فرینج شباهت های خاصی باسریال “نام مستعار” دارد از جمله اینکه شخصیت اصلی در هر دو سریال یک مامور امنیتی زن است،همچنین وجود یک دانشمند نخبه که ایده­ های بزرگی در سر دارد که این شخصیت در سریال نام مستعار رمبالدی(که به عنوان پیامبر نیز از او یاد می شود)نام دارد که مرده و درسریال فرینج نیز والتر بیشاپ چنین شخصیتی دارد.در سریال فرینج نیز مانند سریال نام مستعار تروریست ها درپی دستیابی به قدرت با استفاده ازابداعات آن دانشمند هستند.در فرینج نیز مانند نام مستعار کمپانی بزرگی وجود داردکه در اداره دنیا دخالت داشته و بسیاری از اتفاقات سریال به آن ختم می شود و…

◾️امانکته دیگری که در چند کار اخیر آبرامز قابل ارزیابی است اطلاعات عمیق او از فلسفه و نگاه او به دوره ­های مختلف زمانی است به طوریکه در ساخت سریال نام مستعار نگاه به گذشته داشت ، در سریال “گمشده” که یک سریال فلسفی بود نگاه بینابینی، بین جهان حال و آینده داشت و با بن مایه ­های جهان موازی سعی در معرفی اتوپیا یاآرمانشهر داشت و با استفاده از نام دانشمندان بزرگی مانند جان لاک(فیلسوف شهیرانگلیسی و پدر لیبرالیسم) ، دیوید هیوم (فیلسوف اسکاتلندی تجربی گرا) و… برای شخصیت های داستان و همچنین با استفاده از افکار و جملات این داشمندان درفیلمنامه سعی در معرفی آرمانشهر لیبرالیستی به عنوان راه نجات بشر داشت.
اما در سریال فرینج نگاه آبرامز به آینده است.آینده ای که دیگر فلاسفه نقشی در آن ندارند و بازیگران اصلی آن دانشمندان هستند همانطور که “یورگنهابرماس” وارث مکتب فرانکفورت چند سال پیش اعلام کرد که فلسفه به عنوان نردبانی بود که بشر از آن بالا رفت و آن را به دور انداخت در واقع در این سریال آبرامز ضمن تاکید بر این نکته بر ایده ی”پایان تاریخ” فوکویاما صحه گذاشته و همانطور که فوکویامادر کتابی دیگر علوم زیستی را موضوع اصلی بشر می داند او نیز همین ایده را دنبال می کند و دیگر مانند فیلم گمشده حرفی از فلاسفه نمی زند در حقیقت والتر بیشاپ تاثیرگذارترین شخصیت سریال او در آینده بشریت است که در نهایت به عنوان منجی ظاهرشده و با سفر به آینده، تاریخ را تغییر داده و از نابودی نسل بشر به دست”تماشاگرها” جلوگیری می کند.

🔘 آبرامز توانایی خاصی در استفاده از ظرفیت علوم مختلف در کارهایش دارد که این امر در فرینج نیز به چشم می خورد به عنوان مثال علاوه بر علوم دانشگاهی مانند ریاضی،فیزیک و … از علوم سنتی و ورزشهای شرق مانندورزش ” تایچی ” استفاده کرده و اشارات متعددی به نیروی “چی”که در اندیشه چینی ها نیروی خاصی است که در فرد وجود دارد و با اعمال فشار بر نقطه درست فعال می شود ، دارد.
آبرامز همچنین علاقه خاصی به ادیان و عرفان های شرقی به خصوص بوداییسم دارد در سریال لاست هم اشارات خاصی به آن داشت که در فرینج نیز رگه هایی از آن به چشم می خورد.

🔘 داستان سریال:
قصه اصلی سریال فرینج در مورد بخش فرینج و ماموریت­ های محوله به آن است و گروه زبده ای که با روی دادن هر واقعه خارق عادتی دست به کار شده تا از رموز آن سردر آورده ومشکل به وجود آمده را حل کنند در نهایت نیز این گروه با استفاده از طرح دکتر بیشاپ و سپتامبر موفق به نجات دنیا از دست آیندگان (در سریال به عنوان تماشا­گر یاد می شود) می شوند.

🔘سریال فرینج در زمینه خدا شناسی و جهان شناسی حرف های زیادی را دارد .در زمینه خداشناسی در فصل دوم ادعا می­شود که خدا دانش (Science) است و در فصل سوم توسط والتر ادعا می­شود که خدا ذهن (Mind) است و در فصل چهارم نیز ویلیام بل با گفتن جمله ” من اولین خدایی نیستم که در راه مخلوقاتم قربانی(شهید) می شوم ” ادعای خدایی می کند ، درنهایت نیز می­توان گفت به نوعی ادعا می­ شود که خدا همان انسان است چرا که معلوم می ­شودتمام وقایع فیلم از وقایع تروریستی گرفته تا دستگاه مربوط به انسان های نخستین و….همگی زیر سر والتر بوده و در نهایت اوست که با نابودی “تماشاگرها” ،دنیاها ، مردم آنها و کائنات را نجات می­ دهد و این در واقع والتر است که در این سریال خدایی می­ کند؛ در تاریخ عقب و جلو می رود؛ قصد نابودی دنیاها را دارد(والترنت)و در نهایت منجی آنها می­شود.

◾️درجهان شناسی موجود در این سریال دنیا به دو قسمت جهان نخست(جهانی که ما در آن قرار داریم) وجهان های موازی تقسیم می ­شود و جهان ما به تنهایی تشکیل دهنده این دنیا نیست علوم فرینج نیز به منزله یک پل ارتباطی بین جهان­ها عملکرده و ارتباط را بین جهان­ها برقرار می سازند.

◾️به عبارت دیگر دنیایی که ما می ­شناسیم از یک جهان عینی که در آن زندگی می ­کنیم و یک دنیای ذهنیت شکیل شده است و علوم غریبه واسط بین آنها هستند.

◾️بشر امروز در غرب با عبور ازمباحث دولت سازی ، ملت سازی و نظام سازی به مبحث دنیا­سازی رسیده است که به وسیله جهان نخست و جهان موازی میسر می­ گردد.

◾️ اما در این سریال با ۲ نوع جهان موازی مواجه هستیم.گونه اول ، جهان موازی ذهنی است که به وسیله تلپورتیشن و با استفاده ازانواع L.S.D ها و داروهای روانگردان و با استفاده از دستگاه ها و امواج الکترومغناطیس به آن دست یافته می­شود، مشابه همان کاری که الیویا در قسمت­های اول سریال برای استخراج اطلاعات از ذهن همکارش جان اسکات انجام داد و در سریال بارهانشان داده شد ولی در ادامه آبرامز و همکارانش پا را از این نیز فراتر گذاشته و نوع دیگری از دنیای موازی را نشان می­ دهند که کاملا عینی بوده و قابلیت سفر به آن وجوددارد!

▫️▫️▫️جهان موازی و جهان نخست به عنوان عوامل دنیا ساز و علوم فرینج به منزله پل ارتباطی آنها.

🔘 درمورد دیدگاه اول به جهان موازی که مشابه آن را قبلا در فیلم هایی مانند تلقین(Inception) و آواتار مشاهده کرده ­ایم و هر دو فیلم بر جهان موازی ذهنی تاکید داشتند این نکته حائز اهمیت است که لازمه استخراج اطلاعات و احساسات از ذهن یک فرد خاص بعد از مرگ و یا در حالت کما و خواب این است که این احساسات ، عواطف ، خاطرات و تصاویر را مادی فرض کرده و به مثابه یک معدن طلا فرض کنیم که می­توان به آن وارد شده و اطلاعات شخص را از آن استخراج کردلذا کاملا مشخص است که چنین دیدگاهی مردود بوده و پایه علمی و دینی ندارد حتی بااینکه تا کنون بشر به خصوص در غرب تلاش های زیادی در زمینه کنترل ذهن و استخراج اطلاعات ذهنی انجام داده است که با جستجوی عبارت Mind Control یا کنترل ذهن به سادگی می­توانید اطلاعات زیادی در مورد آن پیدا کنید، هنوز به چنین فناوری ای دست پیدا نکرده است و دلیل اصلی آن غیرممکن بودن این کار است چراکه همانگونه که ذکر شد اینگونه اطلاعات مادی نبوده و بیشتر جنبه روحی دارند اگر چه برای استخراج اطلاعات وگرفتن اعتراف از داروهایی مانند “تیوپنتال” که از شخص سلب اختیارمی ­کنند،استفاده می­شود اما این ادعا که از طریق تلپورتیشن می توان چنین اطلاعاتی را از ذهن مخاطب دزدید و استخراج کرد و سریال فرینج نیز بر آن صحه می­گذارد، کاملا ادعای رد شده­ ای است.

◾️در مورد وجود جهان موازی دوم که جنبه عینی دارد نیز صرفا جنبه تخیلی داشته ووجود چنین جهانی موضوعیت ندارد و این جهان در سریال به شکل ناقصی که در تضاد بابعضی فرضیات مطرح شده در سریال بوده، نشان داده شده است.

◾️ما همانطور که در ابتدای سخن به آن اشاره گردید”جهان موازی” به هیچ وجه موضوع تازه ای نیست و بیش از ۲۰۰۰ سال در تاریخ اندیشه بشر سابقه دارد و از کنفسیوس و لائوتسه در شرق آسیا و چین و هندکه اوج آن را در تفکر تبتی ها می­بینیم گرفته تا فلاسفه مشهور غربی و حتی فیلسوفان مسلمان و ایرانی در مورد آن اظهار نظر کرده­ اند.

◾️مانند شیخ شهاب الدین سهروردی که تحت عنوان “جابلسا” و “جابلقا” از آن نام برده و در جایی تعداد جهان­ها(عوالم) را ۴ مورد می داند. یعنی عالم عقول و ملائکه و مقربان، عالم نفوس، عالم برزخیان و عالم مثال و خیال.

◾️ ملاصدرا نیز مجموع عوالم را سه عدد می­داند: عالم عقل، عالم خیال، وعالم حس . اما به عبارت دیگر در اندیشه فلاسفه مسلمان جهان­های متوالی موضوعیت دارد که انسان با عبور از هر کدام وارد عالم دیگری می­شود و جهان­های موازی به گونه ­ای که در فرینج مطرح شده ­اند موضوعیت ندارد.

◾️می­توان گفت یکی از وجوه تمایز اصلی بین اندیشه جهان موازی آبرامزی و جهان متوالی اندیشمندان مسلمان و شیخ اشراق را این دانست که این توالی یکبار در طول یکدیگر و یکبار به موازات یکدیگرند به عبارت بهتر برای نیل به عالم متوالی که درطول این دنیاست باید از این دنیا عبور کرد و به آن وارد شد وبرای ورود به عالم متوالی که به موازات این دنیاست نیازی به عبور فیزیکی از این دنیا نیست و می­توان در همین دنیا به آن عوالم موازی وارد شد همچنین تفاوت بعدی این دو اندیشه نیل از کثرت به وحدت در جهان های متوالی و نیل از وحدت به کثرت درجهان های موازی است همانگونه که والتر بیشاپ نیز در فصل دوم می­گوید “ما بینهایت جهان موازی داریم”.

🔘درواقع نیل به جهان موازی مورد نظر سریال فرینج همانگونه که در سریال به آن اشاره می­شودبا استفاده از دارو، تلپورتیشن(در خواب) و علوم فرینج (Drag.Dream.Fringe) صورت می گیرد.

◾️یکی ازنکاتی که در این سریال قابل توجه است تاکید زیاد آن در برپایی آخرالزمان است به طوریکه ۳ مرتبه یعنی در فصل های ۳و۴و۵ سریال به ۳ شکل متفاوت آپوکالیپسم یاآخرالزمان در حال برپایی است.

💢در فصل ۳ والترنت در دنیای موازی قصد نابودی دنیای نخست را دارد تا دنیای موازی را نجات دهد البته با دستگاهی که والتر با برگشتن به میلیون­ها سال پیش مخفی کرده است! که شاید بتوان گفت یکی از مشکلات در فیلمنامه این سریال باشد و از ابتدا نویسندگان سریال قصد دادن چنین نقشی را به والترنداشتند…

◾️اما در نهایت والتر با کمک پیتر نه تنها دنیای ما بلکه دنیای موازی راهم نجات می­دهد چراکه نابودی هر کدام از دنیاها منجر به نابودی هر دو دنیا می ­شود.

💢در فصل ۴ ویلیام بل قصد نابود کردن هر دو دنیای نخست و موازی را دارد و می­خواهددنیای جدیدی را برپا کند به همین جهت نیز مانند نوح سوار بر کشتی شده و از هرنوع حیوانی یک جفت را با خود می ­برد که در نهایت این والتر است که سد راه او می ­شود.

💢در فصل ۵ نیز “تماشاگرها” قصد نابودی نسل بشر و تسلط بر کره زمین رادارند که این بار نیز والتر منجی بشریت شده و آنها را ناکام می ­گذارد.البته آبرامزدر پرونده کاری خود باز هم از این دست فیلم و سریال­ها دارد مانند فیلم آرماگدون.

◾️نکته دیگری که در مورد این سریال قابل اشاره است سعی در مظلوم نمایی یهودیان و تاکید برواقعه هولوکاست است به طوریکه در قسمت ۱۳ فصل ۲ به وضوح به آن اشاره شده و یک دانشمندنازی که معلوم نیست چگونه توانسته تا سال ۲۰۰۹ زنده و جوان بماند(!) با یک سلاح بیولوژیک که فقط روی یهودیان تاثیرگذار است به مراسم عروسی یهودیان که متعلق به نوه یکی اززندانیان اردوگاه آشویتس است حمله کرده و همه افراد یهودی آن جمع را از بین می ­برد.
در پایان نیز قصد انجام یک عملیات تروریستی گسترده را دارد که تیم فرینج آن راخنثی می­ کنند.
همچنین در قسمت ۳ فصل ۴ نیز که عنوان آن ” تنها در دنیا”است پسری به نام “هارون”(که یک اسم یهودی است) را نشان می دهد که با یک گیاه خاص ارتباط بیولوژیک برقرار کرده و به دلیل آزار و اذیت­هایی که توسط سایرافراد در حق آن کودک شده گیاه قصد انتقام­گیری را دارد در نهایت باز هم گروه فرینج با تدبیر دکتر بیشاپ از وقوع یک فاجعه جلوگیری می­ کنند و القاء درماندگی آن کودک ولزوم درک او و کمک به او را صورت می ­دهند.

◾️نکته جالب در مورد “هارون”این است که او علاقه خاصی به نقاشی ستاره ۶ پر که از نمادهای اصلی یهودیان می­ باشد،دارد و در فیلم این نقاشی به وضوح نمایش داده می شود. البته دلیل پرداختن به این موضوع را می­توان یهودی بودن برخی از عوامل اصلی سریال مانند جی.جی آبرامز و آلکسکورتزمن دانست.

▫️▫️▫️امانکته حائز اهمیت دیگر رموز تصویری این سریال است که از مجموع تصاویری که در هرقسمت پخش می ­شوند و هر کدام نماینده یکی از حروف الفبای انگلیسی هستند ساخته می­ شوند. نکته قابل توجه در اینجاست که هر کدام از این تصاویر نیزخود به تنهایی بیانگر مفهوم خاصی هستند مثلا دست ۶ انگشتی معمولا بیانگر مجهول بودن واقعه و صحنه ای که قبل از آن نمایش داده شده است ، قورباغه با حرف یونانی (فی) درپشت آن علامت جلب اعتماد ، برگی که مثلث در روی آن است با نقطه ی نوری در سمت راست بیانگر کشته شدن عده ای(هلوکاست) و سیب هم معمولا نماد جهان موازی است.

🔘خط تعلیق:

🔸داستانی که باعث جذابیت فیلم شده وموجب می­ شود که بیننده تا پایان سریال را تماشا کند و خط سیر اصلی داستان به شمار می­ آید.

🔸در هرفصل خط تعلیق اصلی جداگانه ای دارد که مهمترین آنها آگاه شدن از دسیسه مردم جهان موازی علیه مردم جهان نخست،شیوه نجات بشریت توسط عوامل گروه فرینج،تبیین ظرفیت علوم فرینج و… است.

🔸همچنین در طول سریال چندین خط تعلیق فرعی نیز داریم مانندمناسبات و روابط بین افراد گروه فرینج نظیر رابطه پیتر با الیویا و سپس الیویای جهان موازی،وقایع فرینجی که در هر قسمت روی می­دهد و گروه فرینج آنها را خنثی می ­کنندو…

🔘مولفه های سریال:

۱⃣القاء منتالیسم ( ذهن گرایی)

۲⃣القاء پارالل یونیورسیسم ( به عنوان یک گزاره سبک زندگی آمریکایی)

۳⃣القاء ساینتیسیسم ( دانش گرایی)

۴⃣القاء کاسموپولیتیسم ( جهان وطنی انسان آمریکایی و جهانی که متعلق به آمریکاست)

۵⃣القاء گلوبالیسم (انسان امریکایی است که برای کل دنیا تصمیم می­گیرد و در این سریال اثری از کشورهای دیگر و حتی سازمان­های بین المللی نظیر سازمان ملل متحد نیست و آمریکا به تنهایی برای آینده بشریت تصمیم گیری می­ کند)

۶⃣القاء آرماگدونیسم

۷⃣القاء آپوکالیپسیسم (آخرالزمان گرایی)

۸⃣القاء پایان فلسفه و معرفی علم به عنوان تنهاراه نجات بشریت

۹⃣القاء موعود گرایی به سبک و سیاق آمریکایی

🔟القاء اومانیسم (انسان گرایی) و معرفی انسان عالم به عنوان خدای دنیای جدید

🔆 سخن آخر:

🔸سریال فرینج به عنوان یک سریال علمی ، تخیلی سعی در ارائه یک تصویر از علوم آینده وتاثیر آن در آینده بشریت است و به همین دلیل است که در تیتراژ ابتدایی هر فصل نام این رشته های علمی آورده می­شود فراتر گذاشته و با ضعف در فیلمنامه این تصویر را به نحوی مخدوش می ­کند امابه این نکته نیز باید توجه داشت که یکی از الزامات فناورانه جهان امروز پدیده جهان موازی است و از موضوعاتی است که درآینده دانشمندان زیادی درعلوم مختلف از فلسفه تا روانشناسی و فیزیک در گیر آنخواهند شد البته نه به شکل فرینجی آن.