عضویت تلگرام عضویت اینستاگرام

دام اینشتلونگ در تصمیم گیری و تکنیک کاربردی

پژوهشگران یک آزمایش را با شطرنج بازان ترتیب دادند. در این آزمایش، آگاهانه شطرنج بازان در موقعیتی از بازی قرار گرفتند که معروف است به زنجیره کیش و مات پنج مرحله ای. البته در آن موقعیت شطرنج بازان گزینه دیگری برای بردن داشتند که کمتر معروف بود اما در سه مرحله به مات منجر می شد. بیشتر شطرنج بازان، رشته آشناتر پنج مرحله ای را انتخاب کردند. بعد از مصاحبه ای که بلافاصله بعد از بازی صورت گرفت، مشخص نشد که چرا شطرنج بازان از گزینه ساده تر، صرف نظر کردند.

پژوهشگران تصمیم گرفتند که این بار حرکت چشم های بازیگران را با یک دوربین مادون قرمز دنبال کنند. یک نکته جالب کشف شد: نگاه خیره بازیگران از خانه هایی که به عنوان رشته پنج مرحله ای تشخیص داده بودند، تکان نخورد حتی با وجود اینکه به آنها یادآوری شد که گزینه های بهتری هم وجود دارد. اما شطرنج بازان نسبت به گزینه ساده تر، کور شده بودند.

روانشناسان از دهه ۱۹۴۰ این پدیده را اثر اینشتلونگ (Einstellung effect) نامیده اند و با آن آشنا هستند. بر طبق این اثر، مغز ما برای راه حل های آشنا و قابل اطمینان، ارجحیت قائل است تا گزینه های ناآشنا. آزمایش های متعدد در حوزه های مختلف نیز انجام داده اند تا این نظریه را در حوزه های مختلف بیازمایند.

آنچه که اثر اینشتلونگ را دشوار می کند این است که اکثر مردم اصلا با این پدیده آشنا نیستند. ما معتقدیم که با ذهنی باز به مسائل نگاه می کنیم. اما مغز ما به صورت ناخودآگاه، توجه ما را به دانش و تجربه قبلی ما سوق می دهد. هر اطلاعاتی که با راه حل ها یا تئوری هایی که ما به آن ها عادت داریم، تطابق نداشته باشد، کنار گذاشته می شود. این منجر می شود که پزشکان، تشخیص های نادرست بدهند و قاضی ها، حکم هایی بدهند که در راستای حکم های قبلی باشد (آکادمی تفکر).
☑️⭕️تحلیل و تجویز راهبردی:
تا حالا کسی را دیده اید که بگویید دید من بسته است؟ یا اینکه بگوید من افق فکری محدودی دارم؟ قطعا نه! همه باور داریم که خیلی باز فکر می کنیم و روشن فکر هستیم. اصلا باورمان نمی شود که ما هم ممکن است در دام اینشتلونگ بیفتیم. ما باور می کنیم که روزی دچار تصلب شرائین شویم اما تصلب افکار نه! هرگز! ابدا!
اما تجربه ها و پژوهش های متعدد نشان داده است که این دام فراگیر است و همه ما کمابیش به آن دچاریم. چه باید کرد؟

۱- عامدانه راه حل های امتحان شده را کنار بگذارید و بگویید این بار می خواهم یک راه حل جدید را انجام دهم اگر جواب نداد چیزی را از دست نمی دهم برمی گردم و همان راه حل همیشگی را می روم.

۲- بازیگوشی کنید. ما همیشه فکر می کنیم که بازیگوشی برای کودکان است. اما فراموش کرده ایم که بیش از ۵۰% یادگیری ما در دوران کودکی و سرعت بالای یادگیری حاصل همین بازیگوشی هاست. بازیگوشی یعنی اینکه چیزهای جدید را امتحان کنید و از اینکه خطا کنید نترسید.