عضویت تلگرام عضویت اینستاگرام

جهان آینده و چالش فرهیختگان

جهانی شدن،پیدایش جهان شبکه ای،پیشرفت های شتابان و بی ترحم فناوری و ظهور شبکه های اجتماعی از جمله عواملی هستند که شیوه های سنتی نقد وتحلیل محیط را به شدت دستخوش تحول کرده اند.
فرهیختگان و برگزیدگان جامعه اما همچنان در مسیر نقد،تحلیل و پیش بینی سنتی محیط هستند.
🔸اتوماسیون کسب و کارهاو بهره گیری از روبات ها موجب بیکاری طبقه متوسط وضعیف شده است.
🔸در بسیاری از کشورهای فقیر دسترسی مردم به اینترنت و شبکه های اجتماعی بیش از دسترسی آنها به آب آشامیدنی است.
🔸مردم جوامع فقیربا دیدن دنیای پر زرق و برق غرب گرایش بیشتری به مهاجرت پیدا میکنند،استانداردهای دوگانه جوامع،مردم را ناراضی ساخته یا وادار به مهاجرت می سازد.
🔸کیفیت زندگی در بسیاری از جوامع بهبود یافته است اما برای این بهبود،بهای گزافی پرداخته اند:
فروپاشی کانون خانواده،
شکاف نسلی،
تغییر سبک زندگی و ایجاد تقابل با فرهنگ های سنتی،
نابودی فرهنگ های کوچکتر
و از بین رفتن سنت های بومی و ملی از جمله پیامدهای ناخوشایند این تحول است.
🔸در بسیاری از جوامع،از جمله کشور ما،قشر متوسط در حال نابودی است.جامعه به دو بخش بسیار غنی و بسیار فقیر تقسیم شده است.این مساله موجب افزایش تضاد طبقاتی و گسترش نارضایتی از سیاست های دولت است و به نظرنمی رسد این روند در کوتاه مدت متوقف شود.

نکته ی مهم تر،واکنش توده های مردم به سیاست های فرهیختگان و دولتمردان و پیامدهای ناخوشایند این سیاست ها و رضایت آنان است.
🔸انتخابات برای جدا شدن انگلیس از اتحادیه اروپا و نتایج آن تمامی روشنفکران را شگفت زده کرد.
🔸اندیشمندان و سیاسیون مردم را به فقدان شعور سیاسی و اجتماعی محکوم کردند و رویدادی خلاف چشمداشت شکل گرفت.
🔸در ایالات متحده تمامی اندیشه ورزان و روشنفکران به پیروزی هیلاری کلینتون اطمینان داشتند،آن ها معتقد بودند مردم با شعور والا و بالای خود،دست رد به سینه ی ترامپ خواهند زد،نتیجه مصیبت بار بود. ترامپ پوپولیست به کاخ سفید راه یافت.
آیا مردم فاقد شعور و اندیشه هستند؟

نگاهی به مقوله ی خرد جمعی برای بررسی این رویکرد تازه، خالی از لطف نیست.
🔸اندیشمندی به نام گالتون از شمارزیادی از مردم خواست با نگاه کردن وزن گاوی را تشخیص دهند،اظهار نظرها بسیار متفاوت بود . او در ادامه تمام ارقام را جمع کرده و سپس معدل گرفت.نتایج شگفت اور بود ،آن ها در مجموع با اختلافی اندک،وزن گاو را درست تشخیص داده بودند.
🔸به موردی دیگر اشاره کنیم:شخصی ظرف بزرگی از آب نبات را به همکاران خود نشان داد و از انها خواست تعداد آب نبات ها را حدس بزنند. با وجود اختلاف شدید حدس افراد با یکدیگر،جمع بندی و معدل گیری نشان داد که خرد جمعی به طرز شگفتی تعداد آب نبات ها رادرست حدس زده است.
🔸شاید در فیلم های مستند دیده باشید که ماهی های کوچک به شکل توده ای بزرگ در زیر اب حرکت میکنند، علت چیست؟
خرد جمعی دریافته است که ماهی های بزرگ هنگام حمله به شکار اندازه طعمه را اندازه می گیرند.این رفتار ماهی های کوچک موجب خطای محاسباتیماهی شکارچی می شود.
🔸هیچ یک از ماهی های کوچک نمی دانند که این رفتار(حرکت در قالب یک توده بزرگ)چه معنایی دارد،اما خرد جمعی دلیل این حرکت را می داند.
🔸رفتارهای مشابهی در مورچگان و ملخ ها وجود دارد.ما در مجموع این رفتار را خرد جمعی می نامیم،رفتاری که در جوامع بشری نیزمصادیقی دارد.

خرد جمعی در جوامع بشری نیز مصادیق فراوانی دارد.”نه” گفتن به نخبگان در موضوع جدایی انگلیس از اتحادیه اروپاو انتخابات ریاست جمهوری امریکا،نمونه هایی از خرد جمعی و نوعی رفتار اجتماعی است که در آینده می تواند در جامعه ما هم متجلی شود.
این رفتارها موجب شگفت زدگی روشنفکران خواهد شد.
در حقیقت پیروزی ترامپ،به معنای محبوبیت او نیست،بلکه به معنای” نه” گفتن به هیلاری کلینتون است.
اینک مساله مهم واکنش اندیشمندان جوامع گوناگون به انتخاب مردم جامعه است.
ما برای درک تحولات سیاسی،اجتماعی خودمان باید انگیزه ها و انگیخته های مردمرا بهتر بشناسیم.
خبرگان جامعه برای پیش بینی تحولات آینده نیازمند شناخت شناسی و مردم شناسی نوین هستند.
🔸اندیشمندان برج عاج نشین نخواهند توانست رفتارهای آتی جامعه را با کاربست فرمول های گذشته،تشخیص دهند.شبکه های اجتماعی بیش از گذشته در مهندسی افکار نقش دارند،البته به این مجموعه باید رسانه های نسل گذشته را نیز افزود.
برای مثال رسانه های رسمی ما در ماه های اخیر در انتقاد از عملکرد دستگاه های اجرایی کشور مشابهت های فراوانی با “وی او ای” و” بی بی سی” دارند.
بر این قیاس تردید نباید داشت که هدف از این موج تبلیغاتی،تاثیر گذاری بر جریان انتخابات پیش رو است.
این در حالی است که ما بیش از همیشه نیازمند همکاری و تعامل در جامعه هستیم.
پیدایش جامعه ای دوپاره منافع هیچ کس را تضمین نخواهد کرد.در پی این قبیل تبلیغات مردم از راه خرد جمعی ،معیارهای دوگانه در برخورد با مشکلات جامعه درک خواهند کرد.
سکوت در برابر برخی از نابسامانی ها و بزرگنمایی هایی برخی دیگر،مردم را_ ولو با شعور سیاسی به ظاهر اندک _حساس خواهد کرد.
جامعه ما باید به جای ایجاد موانع بیشتر و گروه گرایی ،به اهداف ملی مشترک بیندیشد….

 

دانی که چرا دار مکافات شدیم؟
ناکرده گنه، چنین مجازات شدیم؟

کشتیم خرد؛ دار زدیم دانش را،
دربند و اسیر صد خرافات شدیم!

مولانا