عضویت تلگرام عضویت اینستاگرام

آینده نگاری چیست؟

ظهور هر تکنولوژی، فرآیند، تکنیک یا دانشی برآمده از نگاه تازه‌ای است که بر جهان شده است.به این ترتیب هر نگاه جدیدی از یک طرف با خود مجموعه ای از مفاهیم، ابزار ها و اهداف جدیدی را می آورد

ظهور هر تکنولوژی، فرآیند، تکنیک یا دانشی برآمده از نگاه تازه‌ای است که بر جهان شده است.به این ترتیب هر نگاه جدیدی از یک طرف با خود مجموعه ای از مفاهیم، ابزار ها و اهداف جدیدی را می آورد و از سویی دیگر این نگاه جدید معلول تغییراتی است که چه در بینش ناظر و چه در دنیای اطراف وی پدید آمده است.چه آینده نگاری را ابزاری برای سیاست گذاری بدانیم و چه آن را مفهوم تازه ای بدانیم.به هر صورت برآمده از تغییرات دنیای امروز نسبت به دنیای دیروز ماست.تغییراتی مانند جهانی شدن، اٿزایش همبستگی میان دانش، تکنولوژی و صنعت، افزایش پیچیدگی‌ها در تصمیم‌گیریها و بسیاری دیگر از تغییرات، دولت ها را بر آن داشته است تا آینده را بشناسد و حتی مهمتر از آن خود را برای آینده یا آینده‌ای متفاوت آماده سازند.
آینده‌نگاری سعی دارد تا چشم‌اندازی فراتر از عمر دولت ها و پارلمان ها ایجاد کند و ناگزیر ایجاد این چشم‌انداز و استفاده از آن در برنامه ریزی ها و تصمیم گیری ها نیازمندآن است تا مشروعیت لازم را کسب کند و این مشروعیت جز با مشارکت عموم ذی نٿعان و درگیر کردن طیف وسیعی از بازیگران امکان پذیرفتن نیست.
تاریخچه
آنچه امروز آینده نگاری نامیده می شود، در ابتدا نه با نام آینده نگاری و نه با اهدافی که امروزه ار آینده نگاری سراغ داریم، تجربه گردید.در سال های آغازین دهه ۶۰ میلادی ژاپنی‌ها سعی داشتند تا با استفاده از روش دلفی و نظر سنجی از طیف وسیعی از دانشمندان وضعیت آینده علم و تکنولوژی راپیش بینی نمایند.

آنان برنامه ای بانام دلفی اول را سامان دهی نمودند ،‌که در این برنامه از ۲۴۸۲  نفر از خبر نگاران و دانشمندان این کشور نظر سنجی انجام گرفت.

بعدها یعنی در سال ۲۰۰۰ هنگامی که ژاپنیها به ارزیابی پیش بینی خود پرداختند و زمان پیش بینی شده رویدادها را با زمان واقعی تحقق رویدادها مقایسه نمودند، شگفت انگیزی این پیش بینی ها بیش از پیش مشخص می شود.

به عنوان مثال در بازه ۱۰ ساله ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۰ حدود ۸۶ درصد از پیش بینی ها به تحقق پیوسته بود.

ژاپنی ها این فعالیت را هر ۵ سال و به صورت متناوب اجرا نمودند و در سال ۲۰۰۵ هشتمین برنامه دلفی خود را با نام دلفی هشتم انجام دادند.

افق زمانی برنامه ژاپنی ها ۳۰ ساله در نظرگرفته می شود.و امروزه به عنوان یکی از ابزارهای سیاست گذاری در آن کشور شناخته می شود.

در دهه ۹۰ میلادی و با مشخص شدن نتایج و ٿواید آینده نگاری سایر کشورها نیز به این ابزار روی آوردند.تاریخچه استفاده از آینده نگاری در کشورهای مختلف در شکل ۱و۲ آورده شده است.

future-search-traffic-sign

کارکردهای آینده نگاری

به واسطه‌ی آن كه آینده‌نگاری دارای ذاتی تعاملی و مشاركتی است‌، لذا فرآیند آینده‌نگاری بسیار مهمتر از نتایج و محصولات عینی آن می‌باشد.به این خاطر همواره کارکرد‌های فرآیندی این فعالیت مورد توجه قرار گرفته است.بن مارتین و ایروین به صورت خلاصه این کارکرد‌ها را به پنج نوع تقسیم‌بندی نموده‌اند.از آن جایی كه تمام این کارکرد‌ها با حرف C آغاز می‌شوند، آنان را به اختصار ۵C نیز می‌نامند.این کارکرد‌ها عبارت‌اند از:
ارتباطات: ایجاد ساختاری برای برقراری ارتباط میان اجزای مختلٿ یك سیستم.
تمركز بر بلند مدت: ترغیب افراد به تمركز بر بلندمدت به صورت جدی و سیستماتیك.
هماهنگی: توانایی گروه‌های مختلف برای هماهنگی در مورد فعالیت‌های آتی خود و خصوصاً فعالیت‌های تحقیق و توسعه‌ای.
اجماع: ایجاد اجماع بر روی نتایج آینده‌نگاری و كسب مشروعیت لازم برای پیاده‌سازی و استفاده از نتایج‌.
تعهد: ایجاد حس تعهد نسبت به نتایج و ایجاد مسئولیت و پاسخ‌گویی سازمان ها در جهت ترجمه و استفاده از نتایج در برنامه‌ها.

تعریف آینده نگاری

در تعریف تقریباً پذیرفته شده‌ای، كه در سال ۲۰۰۱‌ توسط “گویگان ” ارائه شده است، آینده‌نگاری “فرآیندی سیستماتیك‌، مشاركتی و گردآورنده‌ی ادراكات آینده است كه چشم‌اندازی میان‌مدت تا بلندمدت را با هدف اتخاذ تصمیمات روز‌آمد و بسیج اقدامات مشترك بنا می‌سازد.